Harici Diski Şifre ile Koru
Geçen yıl bir konferans dönüşü çantamdaki 1 TB'lık taşınabilir diski otobüste unuttum. İçinde müşteri sözleşmeleri, fatura taramaları, aile fotoğrafları vardı. Disk geri gelmedi. O günden beri elime aldığım her harici diski, içine tek bir dosya kopyalamadan önce şifreliyorum. İyi haber şu: usb disk şifrelemesi sandığından çok daha kolay ve çoğu durumda ekstra program bile gerekmiyor.
Aşağıda kendi kullandığım yöntemleri, hangi platformda neyi tercih ettiğimi ve yolda düştüğüm çukurları anlatıyorum.
Başlamadan önce: iki karar
1. Yedek al. Şifreleme işlemi bazı yöntemlerde diski baştan biçimlendirir, bazılarında ise mevcut veriyi yerinde şifreler. İkinci durumda bile işlem ortasında kablo çıkarsa veri kaybı yaşanır. Diskteki her şeyi geçici olarak bilgisayara ya da buluta kopyala. Bulut tarafında hangi hizmetin sana uyduğuna karar vermediysen, depolama seçimi konusundaki rehberimize göz atmanı öneririm.
2. Diski kimlerle paylaşacağını belirle. Sadece Windows makinelerinde mi kullanacaksın, yoksa Mac'e de takacak mısın? Bu cevap, hangi yöntemi seçeceğini belirliyor:
| Kullanım | Yöntem | Ek program |
|---|---|---|
| Sadece Windows | BitLocker To Go | Hayır (Pro sürüm gerekir) |
| Sadece macOS | Disk İzlencesi ile APFS şifreli biçim | Hayır |
| Sadece Linux | LUKS (Diskler uygulaması) | Hayır |
| Karışık ortam | VeraCrypt | Evet, her makineye |
Windows: BitLocker To Go ile şifreleme
- Diski tak, Dosya Gezgini'nde sürücüye sağ tıkla ve "BitLocker'ı aç" seçeneğini bul. Bu seçenek yoksa Windows sürümün Home'dur; doğrudan VeraCrypt bölümüne geç.
- "Sürücünün kilidini açmak için parola kullan" kutusunu işaretle ve parolanı gir. Ben en az 14 karakterli, üç kelimeden oluşan cümlecikler kullanıyorum: hatırlaması kolay, kırması zor.
- Kurtarma anahtarını kaydetmen istenecek. Bunu aynı diske kaydetme. Microsoft hesabına yükle veya yazdırıp fiziksel olarak sakla. Parolayı unuttuğunda tek çıkış kapın bu anahtar.
- "Yalnızca kullanılan alanı şifrele" ile "tüm sürücüyü şifrele" arasında seçim yapacaksın. Disk yepyeniyse ilki, daha önce dosya barındırmışsa ikincisi doğru tercih. Eski silinmiş dosyaların izleri ancak tam şifrelemede temizlenir.
- Şifreleme modunda "uyumlu mod"u seç; diski farklı Windows sürümlerine takacaksan bu önemli.
- İşlem 1 TB'lık bir disk için saatler sürebilir. Dizüstünü prize tak, uyku moduna geçmesini engelle.
macOS: Disk İzlencesi yeterli
- Diski tak, Uygulamalar > İzlenceler > Disk İzlencesi'ni aç.
- Sol üstteki görünüm menüsünden "Tüm aygıtları göster" de. Bölümü değil, en üstteki fiziksel aygıtı seç.
- "Sil" düğmesine bas. Biçim olarak APFS (Şifrelenmiş), şema olarak GUID Bölüm Eşlemi seç.
- Parola ve ipucu istenecek. İpucu alanına parolanın kendisini yazma; ekrandan okunabiliyor.
- Sil'e bastığında disk sıfırlanır ve şifreli olarak gelir. Bundan sonra her taktığında parola sorulur.
Zaten dolu bir diski silmeden şifrelemek istersen, Finder'da sürücüye sağ tıklayıp "Şifrele" seçeneğini kullanabilirsin; ancak bunun için diskin GUID şemasıyla biçimlendirilmiş olması gerekiyor.
Linux: LUKS
- "Diskler" (GNOME Disks) uygulamasını aç, harici diski seç.
- Dişli menüsünden "Bölümü Biçimlendir" de, tür olarak "Ext4 + LUKS şifrelemesi" seçeneğini işaretle.
- Parolayı belirle ve biçimlendir. Terminal sevenler için
cryptsetup luksFormat /dev/sdXaynı işi görür.
LUKS'un tek dezavantajı Windows ve macOS'ta doğrudan açılamaması. Diski sadece Linux makinelerde kullanacaksan en temiz çözüm bu.
Her yerde çalışsın istiyorsan: VeraCrypt
- VeraCrypt'i resmi sitesinden indir ve kur.
- "Create Volume" > "Encrypt a non-system partition/drive" yolunu izle.
- Standart birim seç, harici diski göster, şifreleme algoritması olarak varsayılan AES'te kal.
- Dosya sistemi olarak exFAT seç; hem Windows hem macOS okuyabiliyor.
- Rastgelelik toplama ekranında fareyi bir süre gezdir, sonra "Format" de.
- Diski açmak için her makinede VeraCrypt kurulu olmalı; birimi seçip "Mount" diyorsun.
Sık yapılan hatalar
- Kurtarma anahtarını şifreli diskin içine koymak. Klasik ama gerçek. Anahtar diskin dışında durmalı.
- Parolayı tarayıcının not defterine yazmak. Bir parola yöneticisi kullan. E-posta hesabı güvenliğini gözden geçirirken bu alışkanlığı da beraberinde kazanmakta fayda var.
- Şifreleme sırasında kabloyu çekmek. Yarım kalan işlem diski okunamaz hale getirebiliyor. USB hub yerine doğrudan bilgisayara bağla.